
Οι συγκεκριμένες στολές δεν είναι απλά ρούχα που φοράνε οι άνδρες των κατασταλτικών δυνάμεων. Επί της ουσίας είναι αμυντικά όπλα. Τους προστατεύουν από φωτιές, πέτρες, φωτοβολίδες και οτιδήποτε μπορεί να εκτοξεύσει εναντίον τους ένας εξαγριωμένος διαδηλωτής.
Αυτή, ωστόσο, είναι μια εικόνα που τη βλέπει κάνεις τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Αν γυρίσουμε το χρόνο λίγο πιο πίσω, θα διαπιστώσουμε πως οι αστυνομικοί που έμπαιναν στην πρώτη γραμμή των συγκρούσεων, φορούσαν... σκαρπίνια και γαλάζια πουκαμισάκια.
Η εξέλιξη αυτή στις στολές δεν είναι τυχαία. Στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης οι συγκρούσεις αστυνομικών και διαδηλωτών δεν ήταν αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Μια ασπίδα και ένα γκλοπ πολλές φορές ήταν αρκετά.
Συμπερασματικά θα μπορούσε να πει κάποιος πως οι στολές των ΜΑΤ άρχισαν να αλλάζουν όσο άλλαζε και η φύση των συγκρούσεων. Όσο πιο βίαιες γίνονταν τόσο πιο προστατευτικές ήταν στολές. Και κάπως έτσι, φτάσαμε από τα σκαρπίνια και τα κοντομάνικα πουκάμισα στις πυρίμαχες στολές και τις χοντρές επικαλαμίδες που θυμίζουν κάτι από… ρόμποκοπ!
Η αστυνομία λίγο πριν και λίγο μετά την δικτατορία
Τα πρώτα σημαντικά σημάδια για την αλλαγή στον τρόπο των συγκρούσεων σε μεγάλες διαδηλώσεις ήρθαν από τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Όχι ότι πριν δεν υπήρχαν. Ίσα- ίσα. Απλά τότε ήταν που η αστυνομία άρχισε να παίρνει σοβαρά υπόψιν της τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι συγκρουσιακές πορείες στο εξωτερικό. Σημείο καμπής ήταν οι μεγάλες διαδηλώσεις για το ασφαλιστικό των οικοδόμων στην αυγή εκείνης της δεκαετίας.
Η αστυνομία ήρθε αντιμέτωπη όχι απλά με μια μερίδα διαδηλωτών αλλά σχεδόν με ολόκληρο το σώμα της πορείας που είχε στόχο τη σύγκρουση και τα επεισόδια. Εκείνες οι πορείες έχουν μείνει στην ιστορία και θα τις ακούσετε από παλιούς με αναφορά στο «τότε που οι οικοδόμοι ξήλωναν τα πεζοδρόμια».
Οι πρώτες ιδέες προήλθαν πριν την επιβολή της δικτατορίας από τις ΗΠΑ. Οι δεύτερες ήρθαν επί επταετίας από τη Χιλή του Πινοσέτ. Εκεί είχε πάει ο Μαρκεζίνης ο οποίος είδε τις ασπίδες των αστυνομικών, του θύμισαν… αρχαίους πολεμιστές και θέλησε να φέρει αυτή την ιδέα και εδώ. Δεν πρόλαβε. «Αν στο πολυτεχνείο είχαμε ανάλογα εξοπλισμένους αστυνομικούς μπορεί να μη χρειαζόταν η επέμβαση των τεθωρακισμένων», θα πει το 1979.
Η ιστορία, ωστόσο, άλλαξε με την πτώση της χούντας. Η κυβέρνηση Καραμανλή αποφάσισε την δημιουργία μιας ομάδας που θα αντιμετώπιζε τους ταραξίες. Επικεφαλής τέθηκε ένας παλιός αστυνομικός, ο Ηλίας Ψυχογιός ο οποίος παλαιότερα είχε σταλεί στις ΗΠΑ για να παρακολουθήσει την ανάλογη εκπαίδευση.
Η σκληρή δεκαετία του '80
Έτσι οι διαδηλωτές άρχισαν να αποκτούν πρόσβαση σε πιο… αποτελεσματικά «όπλα». Οι πέτρες έγιναν κοτρόνες. Τα μαδέρια έγιναν σιδερόβεργες ενώ δεν έλειπαν αραιά και που οι μολότοφ.
Οι στολές που θύμιζαν πανοπλίες και τα χημικά
Τα εξεγερσιακά γεγονότα στην επέτειο του πολυτεχνείου το 1995 με τον παράλληλο ξεσηκωμό στις φυλακές της χώρας, άλλαξαν δραματικά τη στάση της αστυνομίας απέναντι στους διαδηλωτές και εν πολλοίς καθόρισαν και το μέλλον.
Επιπλέον άλλαξε και η τακτική τους καθώς έγινε πιο επιθετική και με περισσότερες στρατηγικές κινήσεις (περικυκλώσεις, αλυσίδες, στενό… πρέσινγκ των αναρχικών μπλοκ κλπ). Η πιο επιθετική τακτική, ωστόσο, έφερε και την -πολλές φορές- υπέρμετρη βία των διμοιριών τόσο κατά διαδηλωτών που συλλαμβάνονταν όσο και κατά δημοσιογράφων και φωτορεπόρτερ που κάλυπταν τα γεγονότα.
Ο Δεκέμβρης του ’08 και οι αντιμνημονιακές διαδηλώσεις
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα ΜΑΤ να παραμείνουν δίχως ουσιώδεις αλλαγές τόσο στη στολή τους όσο και στη στρατηγική τους. Αυτό άλλαξε δραματικά από την 6η Δεκεμβρίου του 2008 και έπειτα. Η δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου από τον αστυνομικό Επαμεινώνδα Κορκονέα, έφερε τα ΜΑΤ αντιμέτωπα με ένα «τσουνάμι» οργής.
Η εικόνα αυτή γίνεται εξίσου έντονη και στις μεγάλες αντιμνημονιακές διαδηλώσεις όπου διαπιστώνεται πλέον πως ήρθε η ώρα για να αλλάξει και πάλι η στρατηγική από την πλευρά των ΜΑΤ.
Με αυτά και με αυτά μέσα σε μια περίοδο 50 χρόνων κοιτάζοντας πίσω κάνεις διαπιστώνει πως το μόνο που έμεινε για να θυμίζει τα ΜΑΤ του ξεκινήματος της ειδικής αυτής ομάδας είναι το… όνομα!
Πηγή